προγραφές

Εξώφυλλο: Ζορζ Ντεβερέ, Βαυβώ: Το Μυθικό Αιδοίο

'[...] όταν κάνουμε [...] έρωτα - λειτουργεί ένα ταλαντευτικό αίσθημα συγχώνευσης. Η γυναίκα αισθάνεται ότι το πέος που την διεισδύει αποτελεί μέρος της εικόνας του σώματός της - δεν το αντιλαμβάνεται ως ξένο σώμα. Αλλά, αμέσως μετά, το αίσθημα αυτό εντείνει τη συνειδητοποίηση της «ετερότητας» του συντρόφου της και τους πέους του. Περιττεύει να προσθέσουμε ότι το αντίστροφο ισχύει και για τον άνδρα. Όντως υπάρχει μια ταλάντωση, της κατηγορίας των «κβαντικών κινήσεων» που περιγράφονται αλλού, ανάμεσα στην αποδοχή, το χρονικό σημείο t*, του οργάνου του (ή της) συντρόφου ως αναπόσπαστου μέρους της σωματικής εικόνας του ατόμου, και στην αποδοχή, την ακόλουθη στιγμή t* + t, της ετερότητάς του. Πρόκειται εδώ για εκείνο το είδος της νοητικής συμπληρωματικότητας που επίσης λειτουργεί όταν παρατηρούμε ορισμένες αμφίσημες οπτικές ψευδαισθήσεις [...]'

Ζορζ Ντεβερέ, Βαυβώ: Το Μυθικό Αιδοίο, μτφρ. Γιώργος Τόλιας, εκδ. Ολκός

Εξώφυλλο: Αντρέι Ταρκόφσκι, Σμιλεύοντας το Χρόνο

'Ο ποιητής έχει τη φαντασία και την ψυχολογία παιδιού, όσο βαθυστόχαστες κι αν είναι οι ιδέες του για τον κόσμο, οι εντυπώσεις του είναι πάντοτε άμεσες. Φυσικά, μπορεί να πει κανείς ότι κι ένα παιδί είναι φιλόσοφος, αλλά με μια πολύ σχετική έννοια. Και μπροστά στις φιλοσοφικές έννοιες η τέχνη τρέπεται σε φυγή. Ο ποιητής δεν χρησιμοποιεί «περιγραφές» του κόσμου -συμμετέχει στη δημιουργία του.'

'Ο άνθρωπος, ως ον ηθικό, είναι προικισμένος με μνήμη που σπέρνει μέσα του ένα αίσθημα ανικανοποίητου. Η μνήμη μας κάνει ευάλωτους, ευαίσθητους στον πόνο.'

Αντρέι Ταρκόφσκι, Σμιλεύοντας το Χρόνο, μτφρ. Σεραφείμ Βελέντζας, εκδ. Νεφέλη

Εξώφυλλο: Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Οι Δαιμονισμένοι

'Σταυρόγκιν: (...) Στην Αποκάλυψη ο άγγελος ορκίζεται ότι δε θα υπάρχει πλέον χρόνος.
Κυρίλοβ: Το ξέρω. Πολύ σωστά λέγεται εκεί· με σαφήνεια και ακρίβεια. Όταν φτάσει ολόκληρος ο άνθρωπος την ευτυχία, τότε δε θα υπάρχει πια χρόνος γιατί δε χρειάζεται κανείς τίποτα. Πολύ σωστή σκέψη.
Σταυρόγκιν: Που θα τον κρύψουνε λοιπόν;
Κυρίλοβ: Πουθενά δε θα τον κρύψουν. Ο χρόνος δεν είναι αντικείμενο, μα ιδέα. Θα σβήσει στο μυαλό.'

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Οι Δαιμονισμένοι, μτφρ. Άρης Αλεξάνδρου, εκδ. Γκοβόστης

Εξώφυλλο: Παντελής Γιαννουλάκης, Χ. Φ. Λάβκραφτ: Ταξίδι στη Μοναξιά του Χρόνου

'Η ζωή καθορίστηκε από τη Λογοτεχνία. Δεκάδες αιώνες χρειάστηκαν για να μετατρέψει ο άνθρωπος τα πάντα σε Λογοτεχνία. Ζούσε καταγράφοντας τα πάντα γύρω του, όλες τις πληροφορίες, όλες τις εμπειρίες, όλες τις ανακαλύψεις, όλα τα συναισθήματα, όλα τα φαινόμενα, όλες τις ιδέες, όλες τις υποθέσεις... Και τα καταχωρούσε στην αιώνια βιβλιοθήκη. Κάποτε η ζωή ξεπερνούσε τη Λογοτεχνία. Τώρα πια η βιβλιοθήκη είναι τόσο τεράστια, που η Λογοτεχνία ξεπερνά τη ζωή. Οτιδήποτε ζω, μέχρι και την τελευταία εμπειρία και σκέψη μου, έχει ήδη προβλεφθεί από πριν μέσα στη Λογοτεχνία. Οι επιρροές της πάνω στη ζωή είναι τόσο πολυσύνθετες και εξαπλωμένες σε κάθε στοιχείο με όλους τους πιθανούς τρόπους, κρύβονται τόσο καλά μέσα στην ίδια τη ζωή, που σχεδόν κανείς δεν υποπτεύεται πως η κάθε στιγμή της ζωής του έχει ήδη πρωταγωνιστήσει στις σελίδες κάποιου βιβλίου, κάποτε.
Η ίδια η Λογοτενχία άρχιχε κάποτε να παρατηρεί τον εαυτό της και, μέσω των αμέτρητων «φορέων» της, ανακάλυψε μια συγκλονιστική παραδοξολογία. Αφού η ζωή καθοριζόταν πλέον από τη Λογοτεχνία (το ίδιο και η ανθρώπινη σκέψη), τότε η κύρια αποστολή της Λογοτεχνίας, που ήταν να εξερευνήσει τη ζωή και τη σκέψη, είχε μετασχηματιστεί σε κάτι τελείως νέο και παράξενο: η Λογοτεχνία εξερευνούσε πια τη Λογοτεχνία.'

Παντελής Γιαννουλάκης, Χ. Φ. Λάβκραφτ: Ταξίδι στη Μοναξιά του Χρόνου, εκδ. Αρχέτυπο

Εξώφυλλο: Τζορτζ Στάινερ, Η Σιωπή των Βιβλίων

'Στο γραπτό κείμενο, είτε πρόκειται για πήλινη ή μαρμάρινη πλάκα, πάπυρο ή περγαμηνή, για κάτι που σκαλίστηκε στο κόκαλο, τυλίχτηκε ή τυπώθηκε σε βιβλίο, ενυπάρχει μέγα μερίδιο κύρους (autorité) – όρος που επικαλύπτει, όπως άλλωστε και η λατινική του ρίζα (auctoritas), τη λέξη «auteur» (δημιουργός-συγγραφέας). Το απλό γεγονός της γραφής, της καταφυγής σε μια γραπτή μεταφορά, επιφέρει την απαίτηση του επιβλητικού, του κανονιστικού. Είναι αυτονόητο πως, είτε πρόκειται για λειτουργικό θεολογικό έγγραφο, για νομικό κώδικα, επιστημονική πραγματεία ή τεχνικό εγχειρίδιο, είτε ακόμη (εδώ μάλιστα με τρόπο εξίσου έντονο, παρότι πιο επιτήδειο, σχεδόν αυτοκαταστροφικό) για τα κωμικά ή εφήμερα κείμενα, κάθε γραπτό κείμενο είναι προϊόν μιας σύμβασης. Ενώνει το συγγραφέα με τον αναγνώστη του μέσω της υπόσχεσης ενός νοήματος. Κατ’ ουσίαν, ο γραπτός λόγος υπόκειται σε κανόνες. Είναι «συντεταγμένος», όρος που ο εννοιολογικός και σημασιολογικός πλούτος του επιδέχεται ειδική προσοχή. «Συντάσσω» σημαίνει τακτοποιώ, δηλαδή προεξοφλώ και περιορίζω (άλλη εύγλωττη έκφραση) έναν τομέα συμπεριφοράς ή ερμηνείας της πνευματικής ή κοινωνικής ομοφωνίας. Οι όροι «καταγραφή», «χειρόγραφο», «γραφέας» και το ιδιαιτέρως πλούσιο εννοιολογικό πεδίο απ’ όπου προέρχονται, συνδέουν μύχια και αναπόφευκτα την πράξη της γραφής με μεθόδους πηδαλιουχίας. Η «προγραφή», συγγενής όρος, αντηχεί θάνατο ή εξορία. Με όλους τους πιθανούς τρόπους, ακόμη και υπό το προσωπείο μιας φαινομενικής ελαφρότητας, οι πράξεις που ανασύρονται από το γραπτό λόγο, σαν να είναι έγκλειστες μέσα στα βιβλία, αναφέρονται σε σχέσεις εξουσίας.'

Τζορτζ Στάινερ, Η Σιωπή των Βιβλίων, μτφρ. Σοφία Διονυσοπούλου, εκδ. Ολκός

Εξώφυλλο: Έκτωρ Κακναβάτος, Ποιήματα 1978-1987

'ὅπως μέσα στὸν ὄρθρο χρυσαφένια καταλάμπει
ἡ διακόρευση παιδίσκης.'

από το ποίημα 'Αποικία Χαλκιδέων' της συλλογής Οδὸς Λαιστρυγόνων

* * *

'Ὁ κάποτε παρακείμενος ἤ σχολάζων πρὸς τὰ ἐκεῖ ποὺ ὁ χρόνος συστέλλεται, ἐθεᾶτο ἀλλιῶς, ἐθεᾶτο «ἐκ τῶν ἔνδον» νοηματοειδῶς ἰχνηλατώντας τὸ ἀσύλληπτο ἤ τὸ «θεόθεν». Αὐτός, ὁ κάποτε καὶ έπὶ πολὺ δυναστεύσας διανοίας καὶ φρένας, τώρα, μέσα ἀπὸ τὰ ποικίλα λύματα εἶναι ἕνας «σχεδόν», ἕνας quasi. Μεταπτωτικὸς καὶ συρρικνούμενος πρὸς ἕνα ὁριακὸ πρότυπο ὅπου τὸν παρασύρει ἡ γνωστικὴ ἐντροπία του. Ἡ διαδρομὴ εἶναι τῆς φθίνουσας συνάρτησης ποὺ συγκλίνει μέσα στὸν βιωματικὸ κύκλο, τόσο στενὸν ποὺ τὸ γενεσιουργὸ τραῦμα νὰ μένει ἀποκλεισμένο ἔξω του, μόνο σὰν μνήμη, ποὺ πάει νὰ γίνει ἀλειτούργητη.'

από σημείωση στο ποίημα 'Σχεδόν επιούσιος' της συλλογής Τα Μαχαίρια της Κίρκης

Έκτωρ Κακναβάτος, Ποιήματα 1978-1987, εκδ. Άγρα

Εξώφυλλο: Χ. Φ. Λάβκραφτ & Όγκαστ Ντέρλεθ, Ο Στρογγυλός Πύργος

'Ο κάθε επιστήμονας ξέρει ότι οι περισσότερες γνώσεις μας βασίζονται σε ορισμένα θεμελιώδη αξιώματα τα οποία, όταν βρεθούμε αντιμέτωποι με εξωγήινες νοημοσύνες, μπορεί να καταρρεύσουν. Ίσως χρειαστεί τελικά ν’ αλλάξουμε όλα τα πιστεύω μας. Παρ’ όλα αυτά, η φύση αυτού που συνήθως αποκαλούμε «Άγνωστο», εξακολουθεί να είναι θέμα εικασίας. Αλλά νομίζω ότι δεν μπορούμε ν’ αμφιβάλλουμε πως, τελικά, κάτι υπάρχει έξω από τον κόσμο μας. Υπάρχει ένας πολύ αληθινός κι εντελώς ανθρώπινος φόβος γι’ αυτό που μπορεί να έρθει έτσι στο φως. Οι περισσότεροι νιώθουν ότι είναι καλύτερα να μην ανασηκώνεις τα πέπλα της καθημερινότητας, από το φόβο του τι μπορεί να κρύβεται από πίσω, σε μια προέκταση του χρόνου και του χώρου που κανένας δεν είναι προετοιμασμένος ν’ αντιμετωπίσει.'

Χ. Φ. Λάβκραφτ & Όγκαστ Ντέρλεθ, Ο Στρογγυλός Πύργος, μτφρ. Γιώργος Μπαλάνος, εκδ. Locus 7

Όλες οι 2.059 καταχωρήσεις, χρονολογικά

↑