'Ἡ βασίλισσα τοῦ σκακιοῦ καὶ ἡ λατρεία τοῦ ἔρωτα ἀναπτύχθηκαν ταυτόχρονα καὶ δημιούργησαν μιὰ σχέση συμβιωτική, ὅπου ἡ μία ἔφερε τὴν ἄλλη. Μὲ τὸ ποὺ ἐμφανίστηκε ἡ βασίλισσα, νομιμοποίησε τὴν παρουσία τῶν γυναικῶν σ' ἕνα πεδίο δράσης ποὺ πρὶν τὸ κατεῖχαν μόνο οἱ ἄνδρες καὶ ἐνθάρρυνε περισσότερο τὴ γυναικεία συμμετοχὴ στὸ παιχνίδι. Τὰ κορίτσια καλῶν οἰκογενειῶν μποροῦσαν νὰ πάρουν μέρος σὲ παρτίδες μὲ τὴ συμμετοχὴ καὶ τῶν δύο φύλων, μὲ ὅλες τὶς ρομαντικὲς δυνατότητες ποὺ μποροῦσαν νὰ προσφέρουν αὐτὲς οἱ συναντήσεις. Τὸ σκάκι προσέφερε τὴ δικαιολογία στοὺς ἐραστὲς νὰ συναντηθοῦν στὴ φιλικὴ ἀτμόσφαιρα τῶν κήπων καὶ τῶν μπουντουάρ, ὅπου μποροῦσαν νὰ παίζουν μὲ τὰ συναισθήματά τους ὅπως μὲ τοὺς πεσσούς τους. Καὶ ἀντίθετα μὲ τὰ ζάρια, ποὺ εἶχαν συσχετιστεῖ μὲ τὴν ἀχαλίνωτη συμπεριφορὰ καὶ τὴν ἀταξία, τὸ σκάκι ἔπρεπε νὰ παίζεται μὲ τελετουργικὴ προσοχή. Ἤταν ἡ ἰδανικὴ μεταφορὰ τοῦ ἔρωτα γιὰ τὰ μέλη τῶν ἀνώτερων τάξεων, ποὺ ἔβρισκαν στὸ σκάκι τὸ σύμβολο τῶν δικῶν τους ἱεραρχικῶν ἀξιῶν.'
'Ὁσον ἀφορᾶ τὶς πολλαπλὲς κινήσεις ποὺ ἀπέκτησε ἡ βασίλισσα τοῦ σκακιοῦ τὸν δέκατο πέμπτο αἰώνα, σὰν τὰ θαύματα ποὺ ἀποδίδονται στὴν Παρθένο Μαρία, καὶ αὐτὲς, ἐπίσης, προέκυψαν ἀπὸ ὑγιὴ σεβασμὸ πρὸς τὴ γυναικεία δύναμη. Ἡ βασίλισσα τοῦ σκακιοῦ ἦρθε γιὰ νὰ ἐνσαρκώσει ἄρρητους ἀνδρικοὺς πόθους ποὺ συνήθως σχετίζονται μὲ τὴ γυναίκα: τὴν ἐπιθυμία νὰ τὴν προστατεύσουν καὶ τὸ φόβο μήπως τιμωρηθοῦν ἤ προδοθοῦν. Πάνω ἀπὸ ὄλα, ἡ βασίλισσα τοῦ σκακιοῦ εἶναι ἐπικίνδυνη, ἀπρόβλεπτη, ἐμπνέει δέος. Συχνὰ εἶναι ὐπέυθυνη γιὰ τὴ ζωὴ ἤ τὸ θάνατο.'
'Σήμερα, ἔχοντας μόνο ἐλάχιστες κατ' ὄνομα βασίλισσες διασκορπισμένες σὲ ὀλόκληρη τὴν Εὐτώπη, ἡ βασίλισσα τοῦ σκακιοῦ φέρνει στὸ νοῦ μιὰ μακρινὴ ἐποχὴ ὅπου ὁ σεβασμός, ὁ θαυμασμὸς καὶ ὁ φόβος προσφέρονταν ἀφειδῶς σὲ πολυάριθμες ὑπαρκτὲς βασίλισσες. Ὅμως, ἡ βασίλισσα τοῦ σκακιοῦ προσφέρει καὶ μιὰ ταιριστῆ εἰκόνα γιᾶ τὴ θέση τῶν γυναικῶν στὸν κόσμο. Μπῆκε στὸ πάνθεον τῶν ἔμφυλων εἰκόνων, μαζὶ μὲ τὴ Μητέρα Γῆ, τὴν Ἀμαζόνα καὶ τὴν Παρθένο Μαρία.'
Μέριλον Γιάλομ, Η Γέννηση της Βασίλισσας του Σκακιού, μτφρ. Εύη Κλαδούχου, εκδ. Άγρα