προγραφές

Εξώφυλλο: Ζαν Μποντριγιάρ, Περί Σαγήνης

'Τίποτε δεν είναι λιγότερο βίαιο σήμερα από το σεξ, πίσω από την απελευθέρωση του λόγου του. Τίποτε δεν είναι λιγότερο βέβαιο από την επιθυμία σήμερα, πίσω από τον ραγδαίο πολλαπλασιασμό των μορφών της.'

'Παράγω σημαίνει υλοποιώ διά της βίας κάτι που ανήκει σε διαφορετική τάξη, στην τάξη του μυστικού και της σαγήνης. Η σαγήνη είναι παντού και πάντοτε αυτό που αντίκειται στην παραγωγή. Η σαγήνη αποσύρει κάτι από την τάξη του ορατού, η παραγωγή στηρίζει τα πάντα στην προφάνεια, είτε πρόκειται για την προφάνεια ενός αντικειμένου, ενός ή μιας έννοιας.'

'Ανεπίλυτη αμφισημία: το πορνό διαλύει μέσω του σεξ κάθε σαγήνη, παράλληλα όμως καταλύει και το ίδιο το σεξ μέσω της συσσώρευσης σεξουαλικών σημείων. Θριαμβική παρωδία και προσποιητή οδύνη: εδώ έγκειται η αμφισημία του. Κατ’ αυτή την έννοια το πορνό είναι αληθινό: είναι αυτό που προκύπτει από ένα σύστημα σεξουαλικής αποσόβησης διά της παραίσθησης, αποσόβησης του πραγματικού διά της υπερπραγματικότητας, αποσόβηση του σώματος διά της υποχωρητικής του υλοποίησης.'

'Η εξουσία σαγηνεύει. Όχι όμως με τη χυδαία έννοια μιας μαζικής επιθυμίας, μιας συνένοχης επιθυμίας (ταυτολογία που καταλήγει να στηρίζει τη σαγήνη στην επιθυμία των άλλων)· η εξουσία σαγηνεύει μέσω αυτής της αντιστρεψιμότητας που τη στοιχειώνει, πάνω στην οποία θεμελιώνεται ένας ελάχιστος κύκλος. Ούτε υπάρχουν κυρίαρχοι και κυριαρχούμενοι , όχι περισσότερο απ’ ό,τι θύματα και δήμιοι («εκμεταλλευτές» και «αντικείμενα εκμετάλλευσης», ναι, τέτοιοι υπάρχουν, ξεχωριστά, προς διάφορες κατευθύνσεις, επειδή δεν υπάρχει αντιστρεψιμότητα στην παραγωγή, γι’ αυτό εξάλλου και δεν συμβαίνει τίποτε το ουσιαστικό σ’ αυτό το επίπεδο). Δεν υπάρχουν χωριστές θέσεις: η εξουσία εκτελείται σύμφωνα με μια δυαδική σχέση που εκτοξεύει μια πρόκληση στην κοινωνία και έχει προκληθεί να υπάρξει. Εάν δεν μπορεί να «ανταλλαχθεί» στο πλαίσιο αυτού του ελάχιστου κύκλου σαγήνης, πρόκλησης και πανουργίας, απλώς εκλείπει.'

'Η σαγήνη είναι αυτό το οποίο δεν δύναται να αναπαρασταθεί, επειδή η απόσταση μεταξύ του πραγματικού και του σωσία του, η παραμόρφωση μεταξύ του Ιδίου και του Άλλου καταργείται. Σκυμμένος πάνω από την πηγή, ο Νάρκισσος ξεδιψάει: η εικόνα του δεν είναι πια «άλλη», η ίδια της η επιφάνεια τον απορροφά, τον σαγηνεύει τόσο ώστε να μπορεί μόνο να πλησιάζει χωρίς να περνά επέκεινα, διότι επέκεινα δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει ούτε ανακλαστική απόσταση μεταξύ του ιδίου και εκείνης. Ο υδάτινος καθρέφτης δεν είναι μια αντανακλαστική επιφάνεια, αλλά μια επιφάνεια απορρόφησης.'

Ζαν Μποντριγιάρ, Περί Σαγήνης, μτφρ. Ευγενία Γραμματικοπούλου, εκδ. Εξάντας

·

↑