προγραφές

Εξώφυλλο: Μπάρι Μάιλς, Η Βιογραφία του Τσαρλς Μπουκόβσκι

'Στις αρχές του 1993 ο Χανκ αρρώστησε ξανά και του διέγνωσαν λευχαιμία. Νοσηλεύτηκε για 64 μέρες, με τη Λίντα να τον φροντίζει και να παραμένει στο πλάι του γεμάτη ανησυχία. Τον Απρίλιο του επέτρεψαν να πάει στο σπίτι του για δύο εβδομάδες, εξακολουθούσε όμως να κάνει χημειοθεραπεία και να παίρνει αντιβιοτικά. Λόγω της χημειοθεραπείας έχασε τα πλούσια μαλλιά του και άρχισε να φοράει καπέλο. Έχασε βάρος και οι κινήσεις του έγιναν στο εξής αργές, το σώμα του έγειρε προς τα εμπρός, ξάφνου ήταν ένας γέρος άντρας. Σταμάτησε να καπνίζει, επιλέγοντας να κόψει το κάπνισμα ευθύς αμέσως δίχως ενδιάμεση περίοδο σταδιακής αποχής. Έπρεπε επίσης να σταματήσει να πίνει και αντικατέστησε το αλκοόλ με το πράσινο τσάι και το μεταλλικό νερό. Περνούσε τις μέρες του στον κήπο καθισμένος κάτω από την καρυδιά. Ο καρκίνος φάνηκε να υποχωρεί, όμως έπρεπε να ξεκινήσει έναν νέο κύκλο χημειοθεραπείας, την 1η Ιουνίου. Τον Αύγουστο, παρά τα όποια ενδιάμεσα ελπιδοφόρα σημάδια, οι γιατροί ανακοίνωσαν στον Χανκ πως η λευχαιμία είχε επιστρέψει. Του είπαν πως του είχαν απομείνει δώδεκα μήνες ζωής. Ο Χανκ ήταν τόσο βαριά άρρωστος που ο Καρλ Βάισνερ τον επισκέφθηκε για να του πει το τελευταίο αντίο μένοντας μαζί του για μία εβδομάδα. «Δεν έχεις ιδέα πόσο ξαφνιάστηκα που σε είδα μπροστά μου!» του έγραψε ο Χανκ, όμως του προκαλούσε αφόρητη θλίψη το γεγονός πως οι άνθρωποι προετοιμάζονταν για το θάνατό του.
Εξακολουθούσε να γράφει. Τα τελευταία ποιήματα του, που εκδόθηκαν στον τόμο Betting on the Muse, είχαν ως θέμα τους την αναμονή του θανάτου, ήταν γαλήνιος, ήρεμος: «Έφτασα στην παύση πριν από την τελεία και την παύλα». Τα μαλλιά που είχε χάσει από τη χημειοθεραπεία άρχισαν να φυτρώνουν και πάλι, τα πόδια του όμως ήταν παραλυμένα, κι αυτό τον εμπόδιζε να περπατά γιατί έχανε την ισορροπία του. Στα ποιήματα περιέγραφε την περιορισμένη του καθημερινότητα, τα ατμόλουτρα, το παιχνίδι με τις εννέα του γάτες· ήταν ποιήματα σπαραχτικά και όμορφα. Ενόσω ήταν άρρωστος σε τέσσερις διαφορετικές περιπτώσεις ακούστηκαν φήμες πως ήταν ήδη νεκρός.
Στις 25 Αυγούστου ο Χανκ ξεκίνησε να μελετά τη θεραπευτική μέθοδο της Αγιουρβέδα που είχε συντάξει ο Ντίπακ Τσόπρα, πιστεύοντας πως δεν είχε να χάσει τίποτα. Ήταν πρόθυμος να δοκιμάσει τα πάντα και στις 19 Σεπτεμβρίου έκανε για πρώτη φορά υπερβατικό διαλογισμό και του έψαλαν μια ευλογία. Αποδείχτηκε πως η δασκάλα του διαλογισμού είχε ζήσει στην ίδια πόλη που ζούσε ο Χέμινγουεϊ. Είχε ακούσει τον πυροβολισμό το πρωί που εκείνος αυτοκτόνησε. Υπήρξε επίσης καλή φίλη της δεύτερης συζύγου του Άλντους Χάξλεϊ.
Στις 3 Νοεμβρίου ξαναγύρισε στο νοσοκομείο και επέστρεψε στο σπίτι λίγες μέρες πριν από τα Χριστούγεννα κάνοντας επιπλέον μεταγγίσεις αίματος, χημειοθεραπεία, και λαμβάνοντας περισσότερα αντιβιοτικά. Κυριολεκτικά δεν είχε απομείνει ούτε ίχνος από μεδούλι στα οστά του. Οι χημειοθεραπείες τον κατέστησαν ευάλωτο στις λοιμώξεις και ανέπτυξε πνευμονία, η οποία τον εξασθένισε ακόμη περισσότερο.
Ο Τσαρλς Μπουκόβσκι πέθανε από καρκίνο στις 9 Μαρτίου του 1994, σε ηλικία 73 χρονών. Κατά τη δική του υπόδειξη δεν ενταφιάστηκε στον οικογενειακό τάφο που βρισκόταν στην Αλταντίνα, αλλά στον δικό του, που βρισκόταν στο νεκροταφείο του Γκριν Χιλς Μεμόριαλ Παρκ και έβλεπε από ψηλά το Σαν Πίντρο όπου είχε επιλέξει να ζει. Η επικήδειος ακολουθία έγινε στις 14 Μαρτίου. Ενταφιάστηκε ντυμένος απλά, με κάμποσους στυλογράφους στην μπροστινή του τσέπη. Βρισκόταν για άλλη μία φορά μόλις λίγα μέτρα πιο πέρα από τη λεωφόρο Γουέστερν, αλλά πολύ μακριά από το Κάρλτον Γουέι. Κοντά στο τέλος της ζωής του είχε δείξει έντονο ενδιαφέρον για τον βουδισμό και είχε ξεκινήσει να κάνει βουδιστικό διαλογισμό, ελέγχοντας την αναπνοή του, μαθαίνοντας τον τρόπο να χαλαρώνει. Η τελετή στο παρεκκλήσι έγινε από τρεις βουδιστές μοναχούς. Ο Τζέραλντ Λόκλιν είπε πως η λειτουργία έγινε σε δύο γλώσσες, που ήταν κι οι δύο ακατανόητες, αλλά με τη συνοδεία πολλών ψαλμών και υποκλίσεων. Στην κηδεία παραβρέθηκε η Λίντα και η Μαρίνα, ο Τζον και η Μπάρμπαρα Μάρτιν και άλλοι φίλοι που εργάζονταν στον εκδοτικό οίκο Black Sparrow Press, ο Καρλ Βάισνερ, ο Τζέραλντ Λόκλιν, ο Τζον Τόμας και η Φιλομέν Λονγκ, ο Ρεντ και η Μίνα Στοντόφσκι από το βιβλιοπωλείο Baroque, ο Σον Πεν και πολλοί φίλοι και γείτονες από το Σαν Πίντρο. Κατόπιν η σορός του Χανκ που βρισκόταν μέσα σε ένα λιτό φέρετρο από ξύλο λεύκας, οδηγήθηκε ψηλά στην κορυφή του λόφου.
Καθ’ οδόν, το φέρετρο λίγο έλειψε να γλιστρήσει εντελώς από τα χέρια των νεκροπομπών και, φτάνοντας στον τάφο, ένας από τους μοναχούς στάθηκε στο πλάι για να φωτογραφηθεί μαζί του. Ο Χανκ θα αντιλαμβανόταν το χιούμορ της περίστασης.'

 

Μπάρι Μάιλς, Η Βιογραφία του Τσαρλς Μπουκόβσκι, μτφρ. Γιάννης Λειβαδάς, εκδ. Εξάντας

* * *

'Η ζωή του λογοτέχνη εφαρμόζει κατ’ ανάγκη στα κείμενα που γράφει· η αξία των κειμένων είναι άλλη από την αξία της ζωής, άλλοτε η ζωή εμπεριέχει τα κείμενα, άλλοτε τα κείμενα εμπεριέχουν τη ζωή, άλλοτε δεν συμβαίνει τίποτε απ’ τα δύο. Τα αληθινά πεδία της ζωής, όπως και της λογοτεχνίας, δεν είναι τα προφανή – χρειάζεται να διακρίνει κανείς μέχρι ποιου σημείου τα σημαινόμενα της ζωής εξαρτώνται από τα σημαίνοντα. Κατά πόσο η ζωή του λογοτέχνη είναι κάλλιστα η ζωή ενός ανθρώπου που δεν έχει με τη λογοτεχνία ουδεμία σχέση. Και τι σημαίνει, στην τελική, λογοτεχνική ή μη λογοτεχνική ζωή; Τίποτα. Μολονότι ο λογοτέχνης και η ζωή του είναι δύο πράγματα αδιαχώριστα, η συνάφεια των δύο δεν είναι δεδομένη.
Η βιογραφία του Τσαρλς Μπουκόσβκι μπορεί να θεωρηθεί βραχογραφία, ή ορθότερα, οφείλουμε να την αντιμετωπίσουμε ως μια σύγχρονη βραχογραφία, ένα αναστατήριο επεισόδιο πάνω στον γρανίτη της λογοτεχνικής ιστοριογραφίας.'

Γιάννης Λειβαδάς, από την Εισαγωγή της έκδοσης

·

↑