προγραφές

Εξώφυλλο: Πιέρ Κλοσοφκί, Πρόταση και Απόδοση

'Κανένα εμπειρικό περιεχόμενο δεν δύναται να κοινωνηθεί παρά μονάχα μέσω εννοιακών οδών που ο κώδικας των καθημερινών σημείων έχει διανοίξει μέσα στο πνεύμα. Και αντιστρόφως, ο κώδικας των καθημερινών σημείων λογοκρινει κάθε εμπειρικό περιεχόμενο. Έτσι, η εμπειρία που συστήνει τη βάση των νόμων της φιλοξενίας δύναται να περιγραφεί μονάχα σύμφωνα με τους στερεότυπους της εθιμικής παράστασης: αυτοί οι στερεότυποι ανταποκρίνονται σε μία υφέρπουσα λογική, η οποία επιβάλλει τον τρόπο για να βιώσουμε το κίνητρο μιας πράξης, να το εκφράσουμε, όπως επίσης και να γίνουμε αποδέκτες τους. Για να κοινωνηθεί κάτι, πρέπει πρωτίστως να μπορεί να εκφέρεται σύμφωνα με την καταστατική αρχή αυτής της λογικής - ήτοι, την αρχή της αντίφασης που αποκλείει κάθε δυνατή αμφισημία. Η μονογαμική λογική της μοιχείας συνεπάγεται μία γενική και ταυτόχρονα ειδική επικοινωνία, η οποία εμπεριέχεται στην παράβαση του απαγορευμένου: μην εποφθαλμιάς το αγαθό του άλλου. Εν προκειμένω, το απαγορευμένο προϋποθέτει και καταφάσκει την ύπαρξη ενός υποκειμένου, κυρίου ή κατόχου ενός ατόμου που επέχει εδώ θέση αναπαλλοτρίωτου αντικειμένου. Στο μέτρο, όμως, που αυτό το αντικείμενο δρα, αποκαλύπτεται πως φέρει τελικά μία υποκειμενοτρόπο διάσταση, όσο συναινούσε στην κυριοποίησή του από το πρώτο υποκείμενο-κάτοχο: απολλύει εκ νέου αυτή τη διάσταση τη στιγμή που υποκαθιστά το αρχικό κατέχον υποκείμενο με ένα άλλο. Κατ' αυτόν τον τρόπο, το απαγορευμένο καθιδρύει την ηθική ποιότητα ενός εγώ του αντικειμένου που κατέχει αυτήν την ενδογενή ποιότητα μονάχα στο βαθμό που είναι νομίμως κατεχόμενο και το οποίο, σύμφωνα με το απαγορευμένο, απαλλοτριώνει τον εαυτό του τη στιγμή ακριβώς που αποϊδιοποιείται τον νόμιμο κάτοχό του, προς όφελος ενός τυχάρπαστου και έκνομου κυρίου-κατόχου. Αυτό το θέμα, διαρκώς παραλλασσόμενο, εμβαθύνοντας πότε τη μία όψη και από την άλλη αυτής της παράβασης του απαγορευμένου, διαμορφώνει μία μακρά λογοτεχνική παράδοση. Η απήχηση της οποίας χαίρει αυτή η παράδοση από τότε που οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους, η αμείωτη προσοχή με την οποία ενδιατριβούμε σ' αυτήν ανάλογα με τα ταλέντα και τις μεγαλοφυΐες που την εκμεταλλεύονται, πηγάζουν από τη μακροχρόνια συνήθεια μίας λογικής που αναπτύχθηκε επί τη βάσει της έννοιας της κυριότητας, της ταυτότητας του υπεύθυνου εγώ.'

Πιερ Κλοσοφσκί, Πρόταση και Απόδοση, μτφρ. Δημήτρης Γκινοσάτης, εκδ. Futura

*

'[...] το δίλημμα σώμα-γλώσσα στην πραγματικότητα εγκαθίσταται μεταξύ δύο σχέσεων του σώματος και της γλώσσας. Το σχήμα "καθαρή γλώσσα-μη καθαρή σιωπή" προσδιορίζει μία ορισμένη σχέση, όπου η γλώσσα συνενώνει την ταυτότητα ενός ατόμου και την ακεραιότητα ενός σώματος μέσα σε ένα υπεύθυνο εγώ, αλλά που αποσιωπά όλες εκείνες τις δυνάμεις που διαλύουν αυτό το εγώ. Εναλλακτικά, η γλώσσα γίνεται η ίδια μία από αυτές τις δυνάμεις, επωμίζεται η ίδια όλες αυτές τις δυνάμεις, βυθίζοντας το αποσυντιθεμένο σώμα, το διαλυμένο εγώ στη σιωπή - μία σιωπή προσίδια της αθωότητας: ιδού ο άλλος όρος του διλήμματος, "μη καθαρή γλώσσα-καθαρή σιωπή". Ακόμα καλύτερα, η εναλλαγή λαμβάνει χώρα μεταξύ δύο ειδών καθαρότητας, της ψευδούς και της αληθινής, εκείνης της υπευθυνότητας και την άλλη της αθωότητας, εκείνης της Μνήμης και την άλλη της Λήθης.'

Ζιλ Ντελέζ, 'Pierre Klossowski: Η Σχέση Σώματος-Γλώσσας', από το επίμετρο της έκδοσης

·

↑