προγραφές

Εξώφυλλο: Μάρτιν Χάιντεγκερ & Ρούντολφ Αουγκστάιν, Ένας Στοχαστής στον Σύγχρονο Κόσμο: Ο Martin Heidegger για τη Σχέση του με το Ναζισμό: Η Συνέντευξη στον Spiegel

'HEIDEGGER: [...] Ἡ Φιλοσοφία δέν θά μπορέσει νά ἐπιφέρει καμία ἄμεση ἀλλαγή στή σημερινή κατάσταση τοῦ κόσμου. Αὐτό δέν ἰσχύει μόνον γιά τή Φιλοσοφία, ἀλλά γιά κάθε ἀμειγῶς ἀνθρώπινη σκέψη καί έπιδίωξη. Μόνον ἕνας θεός μπορεῖ πιά νά μᾶς σώσει. Σέ μᾶς ἀπομένει ἡ μία καί μοναδική δυνατότητα, μέ τή Σκέψη καί μέ τήν Ποίηση νά προετοιμάσουμε μία ἐτοιμότητα εἴτε γιά τήν ἐμφάνιση τοῦ θεοῦ εἴτε γία τήν άπουσία τοῦ θεοῦ στό χαμό: ὅτι χανόμαστε ἐνώπιον τοῦ ἀπόντος θεοῦ.
SPIEGEL: Ὑπάρχει κάποια συσχέτιση ἀνάμεσα στή Σκέψη σας καί στήν ἔλευση αὐτοῦ τοῦ θεοῦ; Ὑπάρχει γιά σᾶς μιά αἰτιολογική συσχέτιση; Πιστεύετε ὅτι μποροῦμε μέ τή Σκέψη μας νά κάνουμε τόν θεό νά ἔρθει;
HEIDEGGER: Μέ τή Σκέψη μας δέν μποροῦμε νά κάνουμε τόν θεό νά ἔρθει. Μποροῦμε τό πολύ νά άφυπνίσουμε τήν ἐτοιμότητα τῆς προσδοκίας.
SPIEGEL: Ὅμως μποροῦμε νά βοηθήσουμε;
HEIDEGGER: Ἡ προετοιμασία τῆς ἐτοιμότητας θά μποροῦσε νά εἶναι ἡ πρώτη βοήθεια. Ὁ κόσμος δέν μπορεῖ νά εἶναι ὅ,τι καί ὅπως εἶναι οὔτε μέσω τοῦ ἀνθρώπου οὔτε χωρίς τόν ἄνθρωπο. Αὐτό σχετίζεται, κατά τή γνώμη μου, μέ τό ὅτι αὐτό πού ἐγώ ὀνομάζω μέ μία ἀπό παλιά παραδομένη, πολυσήμαντη καί τώρα φθαρμένη λέξη, τό “εἶναι”, χρειάζεται τόν ἄνθρωπο γιά τήν άποκάλυψη, τή διατήρηση καί τή διαμόρφωσή του. Βλέπω τήν οὐσία τῆς Τεχνικῆς σέ αὐτό πού ὀνομάζω "Σύ-στημα", μία συχνά γελοιοποιημένη καί ἴσως ἄστοχη ἔκφραση. Ἡ κυριαρχία τοῦ Συ-στήματος λέει: Ὁ ἄνθρωπος “στήνεται”, διεκδικεῖται καί προκαλεῖται ἀπό μία δύναμη, ἡ ὁποία ἀποκαλύπτεται μέσα στήν οὐσία τῆς Τεχνικῆς καί ἐπί τῆς ὁποίας αὐτός καθ’ ἑαυτόν δέν κυριαρχεῖ. Νά συνδράμει αὐτήν τήν ἐνόραση: περισσότερα δέν ζητάει ἡ Σκέψη. Ἠ Φιλοσοφία ἔχει φτάσει στό τέλος.'
'HEIDEGGER: [...] Στό μυστικό τῆς πλανητικῆς ὑπεροχῆς τῆς ἀγνοημένης οὐσίας τῆς Τεχνικῆς ἀνταποκρίνεται τό πρόδρομο καί τό ἀφανές τῆς Σκέψης, ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖ να σκεφτεῖ αὐτό τό ἀγνοημένο.'

'HEIDEGGER: Ὅσο βλέπω, ἕνας μόνος του δέν εἶναι σἐ θέση νά διίδει, μέσα ἀπό τή Σκέψη, τόν κόσμο στό σύνολό του μέ τέτοιον τρόπο ὥστε νά μπορέσει νά δώσει πρακτικές ὁδηγίες, καί τοῦτο μάλιστα λαμβάνοντας ὑπόψη τήν ἀποστολή νά ξαναβρεθεῖ καταρχήν μία βάση γιά τή Σκέψη καθ' ἑαυτήν Ἡ Σκέψη, ὅσο παίρνει τόν ἑαυτό της στά σοβαρά ἐνώπιον τῆς μεγάλης Παράδοσης, δέν ἀντέχει νά ἀρχίσει ἐδῶ νά δίνει ὁδηγίες. Βάσει ποιᾶς ἀρμοδιότητας θά μποροῦσε νά γίνει αὐτό; Στήν περιοχή τῆς Σκέψης δέν ὑπάρχουν προτάσεις ἀπό αὐθεντίες. Τό μοναδικό μέτρο γιά τή Σκέψη ἔρχεται ἀπό τό σκεπτέο θέμα καθ’ ἑαυτό. Αὐτό ὅμως εἶναι τό προπάντων άξιό-λογο. Γιά νά καταστεῖ αὐτή ἡ ὑπόθεση κατανοητή θά χρειάζονταν καταρχήν να συζητηθεῖ ἡ σχέση ἀνάμεσα στή Φιλοσοφία καί στίς Ἐπιστῆμες, οἱ τεχνικές-πρακτικές ἐπιτυχίες τῶν ὁποίων κάνουν μία Σκέψη, ἐννοεῖται φιλοσοφική, νά φαίνεται σήμερα ὅλο καί περισσότερο περιττή. Στή δύσκολη κατάσταση, στήν ὁποία βρίσκεται ἡ Σκέψη καθ’ ἑαυτή ὡς πρός τήν ἴδια της τήν ἀποστολή, ἀντιστοιχεῖ ἑπομένως τό γεγονός, θρεμμένο ἀκριβῶς ἀπό τίς Ἐπιστῆμες καί τήν ὑπεροχή τους, ὅτι μᾶς ξενίζει ἡ Σκεψη, ἡ ὁποία πρέπει νά ἀπαγορεύει στόν ἑαυτό της ἀπαντήσεις πού τῆς ζητοῦνται γιά τρέχοντα πρακτικά-κοσμοθεωρητικά ἐρωτήματα.'

Μάρτιν Χάιντεγκερ & Ρούντολφ Αουγκστάιν, Ένας Στοχαστής στον Σύγχρονο Κόσμο: Ο Martin Heidegger για τη Σχέση του με το Ναζισμό: Η Συνέντευξη στον Spiegel, μτφρ. Κώστας Γεμενετζής, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας

·

↑