'Γιατί, προς ταπείνωση και εξύψωψσή μας, ένα πράγμα πρέπει να καταλάβουμε καλά. Ολόκληρη η κωμωδία της τέχνης δεν παίζεται κατά κανένα τρόπο από μας για την καλυτέρευσή μας και για την καλλιέργειά μας ούτε είμαστε οι αληθινοί δημιουργοί αυτού του κόσμου τέχνης. Αντίθετα, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι είμαστε εικόνες και καλλιτεχνικές προβολές για τον αληθινό δημιουργό της, κι ότι η μεγαλύτερη αξία μας έγκειται στη σημασία μας ως έργων τέχνης -επειδή η ενθάδε ύπαρξη και ο κόσμος δικαιολογούνται εσαεί μόνον ως αισθητικό φαινόμενο· - ενώ, φυσικά, η επίγνωση της σημασίας μας αυτής πολύ λίγο διαφέρει από την επίγνωση της εικονιζόμενης σ’ έναν πίνακα μάχης εκ μέρους των πολεμιστών που είναι ζωγραφισμένοι στον πίνακα. Έτσι, όλη η γνώση μας για την τέχνη είναι και βάση εντελώς ψευδαισθητική, γιατί ως όντα που κατέχουν αυτή τη γνώση δεν είμαστε ένα και το αυτό μ’ εκείνο το ον το οποίο, ως μοναχικός δημιουργός και θεατής αυτής της κωμωδίας της τέχνης, εξασφαλίζει μια αιώνια απόλαυση για λογαριασμό του. Μόνο στον βαθμό που η μεγαλοφυΐα ταυτίζεται, στην πράξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας, με τούτο τον πρωταρχικό καλλιτέχνη του κόσμου, γνωρίζει κάτι από την αιώνια ουσία της τέχνης· γιατί μόνο σ’ αυτή την κατάσταση μοιάζει αυτή η μεγαλοφυΐα, με αξιοθαύμαστο τρόπο, μ’ εκείνη την ανησυχητική εικόνα του παραμυθιού που μπορεί να στρέφει τα μάτια της όπου θέλει και να βλέπει ακόμη και τον ίδιο τον εαυτό της· τώρα είναι υποκείμενο και αντικείμενο μαζί, ποιητής, ηθοποιός και θεατής μαζί.'
'Η προϋπόθεση του μύθου του Προμηθέα είναι η ανεκτίμητη αξία που έδινε μια απλοϊκή ανθρωπότητα στη φωτιά ως αληθινό palladium [παλλάδιον] κάθε ανερχόμενου πολιτισμού. Το να ’χει όμως ελεύθερα στη διάθεσή του ο άνθρωπος τη φωτιά, χωρίς να την έχει δεχτεί ως δώρο από τον ουρανό, είτε σαν κεραυνό που πυρπολεί είτε σαν ηλιαχτίδες που θερμαίνουν, ήταν κάτι το οποίο θεωρούσαν ιεροσυλία εκείνοι οι στοχαστικοί πρωτ-άνθρωποι, ληστεία σε βάρος της θείας φύσης. Κι έτσι, το πρώτο φιλοφοσικό πρόβλημα παρουσιάζει μια οδυνηρή και άλυτη αντίφαση ανάμεσα στον θεό και τον άνθρωπο και την κυλάει, σαν μεγάλη πέτρα, μπροστά στη θύρα κάθε πολιτισμού. Το καλύτερο και ανώτερο πράγμα που μπορεί να αποκτήσει η ανθρωπότητα, το παίρνει μέσω μιας ιεροσυλίας και πρέπει να πληρώσει μετά για τις συνέπειες, που περιλαμβάνουν όλο τον κατακλυσμό των οδυνών και των δεινών με τα οποία τιμωρούν -και οφείλουν να τιμωρούν- οι προσβεβλημένοι αθάνατοι την ανθρώπινη φυλή με τις ευγενείς επιδιώξεις της. Αυτή είναι μια σκληρή σκέψη, η οποία, χάρη στην αξιοπρέπεια που απονέμει στην ιεροσυλία, έρχεται σε παράξενη αντίθεση με τον σημιτικό μύθο του προπατορικού αμαρτήματος, στον οποίο η περιέργεια, η ψεύτικη παρουσίαση, η σαγήνη, η φιληδονία - με μια λέξη, μια σειρά εξεχόντων γυναικείων χαρακτηριστικών θεωρείται αρχή του κακού. Αυτό που διακρίνει την άρια σύλληψη είναι η έξοχη ιδέα της ενεργού αμαρτίας ως χαρακτηριστικά προμηθεϊκής αρετής· και τούτο μας δίνει συγχρόνως την ηθική βάση της πεσιμιστικής τραγωδίας: τη δικαιολόγηση του ανθρώπινου κακού, δηλαδή τόσο της ανθρώπινης ενοχής όσο και της ανθρώπινης οδύνης που συνεπάγεται αυτή. Η δυστυχία στην ουσία των πραγμάτων -την οποία δεν έχει την τάση να αποκρύψει ο στοχαστικός Άριος-, η αντίφαση μέσα στην καρδιά του κόσμου τού αποκαλύπτεται ως μπλέξιμο διαφορετικών κόσμων, για παράδειγμα ενός θεϊκού και ενός ανθρώπινου, από τους οποίους ο καθένας υπάρχει δικαιωματικά ως άτομο, αλλά μολοταύτα πρέπει να υποφέρει για την εξατομίκευσή του, επειδή ακριβώς υπάρχει δίπλα σ’ έναν άλλο. Στην ηρωϊκή προσπάθεια του ατόμου να πετύχει την καθολικότητα, στην προσπάθεια να ξεπεράσει την κατάρα της εξατομίκευσης και να θέλει να είναι το ίδιο η μία ουσία του κόσμου, οικειοποιήται την πρωταρχική αντίφαση που είναι κρυμμένη μέσα στα πράγματα, δηλαδή διαπράττει ιεροσυλία και υποφέρει.'
Φρίντριχ Νίτσε, Η Γέννηση της Τραγωδίας, μτφρ. Ζήσης Σαρίκας, εκδ. Πανοπτικόν