προγραφές

'Τό αἴσθημα τοῦ παίζειν εἶναι ριψοκίνδυνο. Μπορεῖ νά δώσει ἐπίσης τό αἴσθημα τοῦ κυρίαρχου τοῦ παιγνιδιοῦ μ᾽ ὅλες τις άπρόβλεπτες συνέπειες πού πηγάζουν ἀπό μιά τέτοια ὕβρη. Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, τό παιγνίδι νά παιχθεῖ, χωρίς ὄχι μόνο νά παιχθεῖς — πράγμα πού εἶναι μέσα στούς κανόνες τοῦ παιγνιδιοῦ — ἀλλά χωρίς νά καταβροχθισθεῖς ἀπό τήν παντοδυναμία τοῦ παιγνιδιοῦ ἤ τῆς σαγήνης του, μιά παντοδυναμία πού μπορεῖ, νομίζω, νά τήν δεῖ κανείς μονάχα σάν μιά ἰλιγγιώδη μηχανή ἤ ἔστω ἕνα φρενιτιῶδες «μηχανεύεσθαι»; Εἶναι τό μηχανεύεσθαι στό «παιγνίδι» τοῦ παιγνιδιοῦ πού στήν ἀντώτερή του μορφή θά τό ἔβλεπε κανείς στόν Ὀδυσσέα, αὐτόν τόν πολυμήχανο μάστορα τῆς περιπλάνησης καί τῆς πλάνης; Ἡ ὁμηρική Ὀδύσσεια πού ἐκάλυψε 3.000 χρόνια τῆς ἀνθρώπινης περιπέτειας ἔχει στήν οὐσία της μιά μητρική προσταγή ἤ ἕλξη, μιάν «έπιστροφή» πού ὁ Ὀδυσσέας συνειδητοποιεῖ στά σύνορα τῆς παντοδυναμίας, (ὅταν ἔχει τήν δυνατότητα δηλαδή νά γίνει ἀθάνατος): νά έπιστρέψει δηλαδή στήν μήτρα, νά δεχθεῖ τό «μέγιστον μάθημα» τῶν θνητῶν. Μέσα στά πλαίσια τοῦ μεγάλου τούτου Νόστου ἀναδιπλώθηκε μέχρι σήμερα ἡ οἱδιπόδειά μας ὑπόσταση πού στό βάθος στηρίζεται στήν τέλεια ἀπωθημένη τούτη μητρική προσταγή, γιά νά ὑποδυθεῖ τήν μορφή τοῦ κατηγορηματικοῦ πατέρα, μιά κατάσταση πού ἡ ἀνθρωπότητα ἐβίωσε στήν πιό ὑψηλή της μορφή, ἀπό τήν σοφόκλεια τραγωδία μέχρι τις συνειδητοποιήσεις τῆς νιτσεϊκῆς σκέψης καί τίς σύγχρονες ψυχαναλυτικές μας ἐμπειρίες.'

Αριστοτέλης Νικολαΐδης, Η Ποιητική Σκέψη και Γλώσσα του Κώστα Αξελού, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας

'Η διαφάνεια δεν είναι το μέσο του ωραίου. Για τον Benjamin, θεμελιώδες συστατικό της ομορφιάς είναι μια αρραγής σύζευξη κάλυψης και καλυπτόμενου: «...γιατί το ωραίο δεν είναι ούτε κάλυμμα ούτε το καλυπτόμενο αντικείμενο, αλλά το αντικείμενο μέσα στο κάλλυμμά του. Αν το αποκαλύψεις, θα φανεί απείρως ασήμαντο. [...] Πράγματι, δεν υπάρχει άλλος τρόπος να χαρακτηριστεί ένα αντικείμενο που στερείται το κάλυμμά του. Επειδή μόνο το ωραίο, και τίποτ’ άλλο εκτός αυτού, δεν μπορεί να είναι ουσιαστικά καλύπτον και καλυπτόμενο, το θεϊκό θεμέλιο του είναι της ομορφιάς βρίσκεται στο μυστήριο». Η ομορφιά δεν μπορεί ν’ αποκαλύπτεται υπό την έννοια ότι είναι αναγκαστικά συνδεδεμένη με το κάλλυμα και την κάλυψη. Το καλυμμένο παραμένει ίσο με τον εαυτό του μόνο όσο είναι καλυμμένο. Έτσι, δεν υπάρχει γυμνή ομορφιά: «Απ’ την ακάλυπτη γυμνότητα έχει εξαχνιστεί το κατ’ ουσίαν ωραίο, και στο γυμνό ανθρώπινο σώμα έχει αποτυπωθεί ένα είναι υπεράνω κάθε ομορφιάς, το υψηλό, κι ένα έργο υπεράνω όλων των εικόνων: το έργο του Δημιουργού». Μόνο μια μορφή ή ένα δημιούργημα μπορούν να είναι ωραία. Αντίθετα, υψηλές είναι η άμορφη και ανεικόνιστη γυμνότητα, που δεν εμπεριέχει πλέον το μυστήριο ως συστατικό της ομορφιάς. Το υψηλό υπερβαίνει το ωραίο. Όμως η ιδιότυπη γυννότητα του πλάσματος είναι κάθε άλλο παρά πορνογραφική· είναι υψηλή και μαρτυρεί το έργο του Δημιουργού. Και για τον Kant ένα αντικείμενο είναι υψηλό όταν υπερβαίνει κάθε αναπαράσταση, κάθε εικόνα. Το υψηλό υπερβαίνει την παράσταση.'

Μπιούνγκ-Τσουλ Χαν, Η Κοινωνία της Διαφάνειας, μτφρ. Ανδρέας Κράουζε, εκδ. Opera

god pity me whom(god distinctly has)
the weightless svelte drifting sexual feather
of your shall I say body?follows
truly through a dribbling moan of jazz

whose arched occasional stepped youth swallows
curvingly the keeness of my hips;
or,your first twitch of crisp boy flesh dips
my height in a firm fragile stinging weather,

(breathless with sharp necessary lips)kid

female cracksman of the nifty,ruffian-rogue,
laughing body with wise breasts half-grown,
lisping flesh quick to thread the fattish drone
of I Want a Doll,
of I Want a Doll,wispish-agile feet with slid
steps parting the tousle of saxophonic brogue.

*

OL’ BUNK’S BAND - William Carlos Williams

These are men! the gaunt, unfore-
sold, the vocal,
blatant, Stand up, stand up! the
slap of a bass-string.
Pick, ping! The horn, the
Pick, hollow horn
long drawn out, a hound deep
tone—
Choking, choking! while the
treble reed
races—alone, ripples, screams
slow to fast—
to second to first! These are men!

Drum, drum, drum, drum, drum
drum, drum! the
ancient cry, escaping crapulence
eats through
transcendent—torn, tears, term
town, tense,
turns and backs off whole, leaps
turns up, stomps down,
rips through! These are men
beneath
whose force the melody limps—
to
proclaim, proclaims—Run and
lie down,
in slow measures, to rest and
not never
need no more! These are men!
need Men!

*

CHASING THE BIRD - Robert Creeley

The sun sets unevenly and the people
go to bed.

The night has a thousand eyes.
The clouds are low, overhead.

Every night it is a little bit
more difficult, a little

harder. My mind
to me a mangle is.

*

FOR MILES - Gregory Corso

Your sound is faultless
Your pure & round
Your pure holy
almost profound

Your sound is your sound
Your true & from within
Your a confession
Your soulful & lovely

Poet whose sound is played
Poet lost or recorded
Poet but heard
Poet can you recall that 54 night at the Open Door
Poet when you & bird
Poet wailed five in the morning some wondrous
Poet yet unimaginable score?

*

From WRITTEN TO MUSIC

if the pain is greater
than the difference
as the bird in the night
or the perfumes in the moon
of witch of question
oh lips of submission
in the flesh of summer
the silver slipper
in the sleeping forest
if hope surpasses the question
by the mossy spring
in the moon of harvest
between the pillars of silk
in the luminous difference
oh tongue of music
oh teacher of splendor
if the meat of the heart
if the fluid of the wing
as love
if birth
or trust as
love as love

*

time turns like tables
the indifferent and blissful Spring
saves all souls and seeds and slaves asleep
dark Spring
in the dark whispering human will
words spoken by two kissing tongues
hissing union
Eve’s snake
stars come on
two naked bodies tremble
through bodiless Christmas tree
blazing like bees and rosebuds
fire turns to falling powder
lips relax and smile asleep
fire sweeps
the hearth of the blood
on far off red double stars
they probate their own tied wills

*

EPISTROPHE - Amiri Baraka (Leroi Jones)

It’s such a static reference; looking
out the window all the time! the eyes’ limits . . .
On good days, the sun.

& what you see. (here in New York)
Walls and buildings; or in the hidden gardens
of opulent Queens; profusion, endless stretches of leisure.

It’s like being chained to some dead actress;
and she keeps trying to tell you something horribly maudlin.

e. g. (“the leaves are flat and motionless.”)

What I know of the mind
seems to end here;
Just outside my face.

I wish some weird looking animal
would come along.

from the anthology Jazz Poems, selected and edited by Kevin Young, publisher: Alfred A. Knopf