'Τοῖσι μὲν δὴ ἄλλοισι τῶν θεῶν οὕτω θύουσι καὶ ταῦτα τῶν κτηνέων, τῷ δὲ Ἄρεϊ ὧδε. Κατὰ νομοὺς ἑκάστους τῶν ἀρχέων ἐσίδρυται σφι Ἄρεος ἱρὸν τοιόνδε φρυγάνων φάκελοι συννενέαται ὅσον τ’ ἐπὶ σταδίους τρεῖς μῆκος καὶ εὖρος, ὕψος δὲ ἔλασσον· ἄνω δὲ τούτου τετράγωνον ἄπεδον πεποίηται, καὶ τὰ μὲν τρία τῶν κώλων ἐστὶ ἀπότομα, κατὰ δὲ τὸ ἓν ἐπιβατόν. Ἔτεος δὲ ἑκάστου ἁμάξας πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ἐπινέουσι φρυγάνων· ὑπονοστέει γὰρ δὴ αἰεὶ ὑπὸ τῶν χειμώνων. Ἐπὶ τούτου δὴ τοῦ σηκοῦ ἀκινάκης σιδήρεος ἵδρυται ἀρχαῖος ἑκάστοισι, καὶ τοῦτ’ ἐστὶ τοῦ Ἄρεος τὸ ἄγαλμα. Τούτῳ δὲ τῷ ἀκινάκῃ θυσίας ἐπετείους προσάγουσι προβάτων καὶ ἵππων, καὶ δὴ καὶ τοῖσιδ’ ἔτι πλέω θύουσι ἢ τοῖσι ἄλλοισι θεοῖσι· ὅσους ἂν τῶν πολεμίων ζωγρήσωσι, ἀπὸ τῶν ἑκατὸν ἀνδρῶν ἄνδρα θύουσι τρόπῳ οὐ τῷ αὐτῷ καὶ τὰ πρόβατα, ἀλλ’ ἑτεροίῳ. Ἐπεὰν γὰρ οἶνον ἐπισπείσωσι κατὰ τῶν κεφαλέων, ἀποσφάζουσι τοὺς ἀνθρώπους ἐς ἄγγος καὶ ἔπειτα ἀνενείκαντες ἄνω ἐπὶ τὸν ὄγκον τῶν φρυγάνων καταχέουσι τὸ αἷμα τοῦ ἀκινάκεω. Ἄνω μὲν δὴ φορέουσι τοῦτο, κάτω δὲ παρὰ τὸ ἱρὸν ποιεῦσι τάδε· τῶν ἀποσφαγέντων ἀνδρῶν τοὺς δεξιοὺς ὤμους πάντας ἀποταμόντες σὺν τῇσι χερσὶ ἐς τὸν ἠέρα ἱεῖσι, καὶ ἔπειτα καὶ τὰ ἄλλα ἀπέρξαντες ἱρήια ἀπαλλάσσονται· χεὶρ δὲ τῇ ἂν πέσῃ κέεται, καὶ χωρὶς ὁ νεκρός.'
*
'Στους άλλους θεούς έτσι προσφέρουν θυσίες και αυτά τα ζώα θυσιάζουν. Οι τελετές προς τιμήν του Άρη διαφέρουν. Σε κάθε επαρχία για τους άρχοντες υπάρχει ναός του Άρη χτισμένος ως εξής: πρόκειται για έναν τεράστιο σωρό φρυγάνων, με πλευρές που έχουν τρία στάδια μήκος και πλάτος και λίγο μικρότερο ύψος. Στην κορυφή του, ο σωρός είναι επίπεδος σε τετράγωνο σχήμα προσιτός από τη μία πλευρά αλλά με σχεδόν κάθετη κλίση στις άλλες τρεις. Κάθε χρόνο, εκατόν πενήντα κάρα με φρύγανα προσθέτονται στον σωρό, για να αντισταθμίσουν τη συνεχή καθίζηση από τις βροχές, ενώ στην κορυφή του είναι καρφωμένο ένα παλιό σιδερένιο ξίφος, που συμβολίζει τον Άρη. Κάθε χρόνο θυσιάζονται άλογα κι άλλα ζώα σ' αυτό το σπαθί, το οποίο απαιτεί περισσότερες θυσίες απ' ό,τι οι άλλοι θεοί. Οι αιχμάλωτοι πολέμου θυσιάζονται επίσης στον Άρη, αν και η τελετή είναι διαφορετική από τη θυσία ζώων· διαλέγουν έναν άνδρα στους εκατό, χύνουν κρασί στο κεφάλι του και του κόβουν τον λαιμό πάνω από ένα δοχείο· αυτό το πηγαίνουν πάνω στον όγκο των θάμνων στον ναό και χύνουν το αίμα πάνω στο σπαθί. Στο μεταξύ, κάτω γίνεται μια άλλη τελετουργία, πολύ κοντά στο σωρό· κόβουν, το δεξί χέρι και το μπράτσο των σκοτωμένων αιχμαλώτων και τα πετούν ψηλά στον αέρα. Αφού το κάνουν αυτό και οι τελετές πάρουν τέλος, οι πιστοί φεύγουν. Τα χέρια των θυμάτων αφήνονται εκεί που έπεσαν, χωριστά από τα κορμιά.'
Ηρόδοτος, Ιστορία 4: Μελπομένη, μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου, εκδ. Κάκτος